Kleuters voor de toekomst

Beste Pascal,

Hier ben ik weer. Wat wil je? Als jij jezelf onze minister van de toekomst noemt en ik als historica van mezelf vind dat ik meer in de toekomst dan in het verleden geïnteresseerd ben, is het logisch dat we elkaar moeten vinden. Wel Pascal, op donderdag 14 juni heb ik middenin onze toekomst gestaan. Toen ben ik een dag stage gaan doen als kleuterleidster op de vrije basisschool Boxbergheide in Genk. Want ik wil mee kunnen voelen, ervaren en doen wat mensen iedere dag in hun job doen. Ik wil het beleven en er dan iets mee doen. Ik ga telkens een dag meewerken in Genk, de stad waar ik zelf woon, werk en leef: met een orthopedagoog, een verpleegkundige, een bakker, een fabrieksarbeidster, een logistieke planner, een marktkramer, een kleuterjuf, een werkwinkelconsulent… Ik wil weten hoe zij werken, wat zij denken, waar zij van dromen. Maar ik wil vooral mee doen. En ik hoop oprecht dat dit mijn politiek werk verrijkt en versterkt.

De vrije basisschool Boxbergheide telt 590 leerlingen. Er zijn 10 kleuterklasjes en 16 klasjes van het lager onderwijs. Dat wordt allemaal bemoederd door 37 leerkrachten, een parttime kinderverzorgster, 2 mensen op het secretariaat en 5 poets- en klusjeshulpen. Het gebouw zit goed vol.

Om 8u45 sta ik met juffrouw Lieselotte, een twintiger, tussen 29 kleutertjes van 2,5 jaar. Als ze er allemaal zijn zouden het er maar liefst 35 zijn. Ja: 35! Dat is veel te veel en eigenlijk niet te doen. In het andere klasje van de allerkleinsten zitten nog eens 30 kleutertjes. Beide klasjes worden dan wel bijgestaan door een kinderverzorgster maar die wordt dan weer maar 11 uur betaald. “Goeiemorgen Ferre,” zegt de juf. Ferre komt even springen in de kring en gaat dan weer zitten. Zo volgen alle kindjes. Ondertussen moeten de anderen stil gehouden worden. Anderen moeten naar het toilet. En er zijn er altijd wel een paar die beginnen te huilen. Daarna beginnen de activiteiten: knutselen, spelletje spelen, poppenhoek. Ik heb met een groepje van 10 kindjes lotto gespeeld. Zo had juf Lieselotte de kans om zich wat meer te concentreren op de andere kids. “Soms denk je: haar of hem heb ik deze week niet zoveel gehoord of gezien,” zegt ze. “Stille kids vallen in zo’n massa minder op.”

Om 9u35 zit ik bij juf Marga met de andere 2,5 jarigen. Ook hier zijn 29 kleutertjes aanwezig. In zo’n kleuterschool merk je goed dat we een nieuwe babyboom meemaken. Juf Karolien, de kinderverzorgster, is er ook. Nu zie ik pas hoe nodig ze is. Met 5 kindjes tegelijk naar het toilet. Broekjes open en broekjes weer toe. Helpen bij het 10 uurtje. Het is behelpen. Maar je ziet ook dat die kindjes in zo’n kleuterklasje heel snel zelfstandig leren worden. Eerst samen opruimen en dan in een kring een liedje zingen dat ze zelf aan de hand van kleurenplaten hebben mogen kiezen. Steeds meer kindjes van 2,5 jaar komen full time naar school. Logisch als beide ouders en de grootouders werken. En het is goed voor de ontwikkeling van die kinderen. Ik vind dat alle kinderen op 2,5 jaar naar de kleuterschool moeten. Daar begint het allemaal. Sommige kindjes gaan in de namiddag naar huis. Dan is het een beetje rustiger. Alhoewel: 25 kleuters in plaats van 35. Wat is het verschil?

Om 11 uur meld ik mij bij juffrouw Christel. Zij heeft 23 jaar ervaring en ontfermt zich over de 3-jarigen. Vandaag werken ze in een klasje rond de aardbei. Ongelooflijk dat zoveel kindjes nog nooit een aardbei hebben geproefd. Maar ze vinden het allemaal lekker. Ze boetseren aardbeien met rode klei en kleuren een aardbei op een kleurenplaat met waterverf. Eentje verft de aardbei rood maar het steeltje en de blaadjes blauw in plaats van groen. Een eerste teken van kleurenblindheid of gewoon wat meer artistieke vrijheid? De juffen detecteren het wel.

Om half twee ben ik bij juf Deborah bij de vierjarigen. Dat is zo’n toffe leeftijd. Ze babbelen honderduit en zijn al heel zelfstandig. Deborah is een hele toffe jonge juf met Italiaanse roots. Na drie jaar doet ze nog altijd interims. Sinds Pasen is ze fulltime in deze klas als vervanger van een andere juf. Als ze 720 dagen in deze scholengemeenschap heeft gewerkt kan ze een vast contract krijgen, als er een plaats is tenminste. Ze heeft al in 5 scholen in Genk gestaan en kan dus goed vergelijken. Ze werkte overal graag maar hier heerst toch een bijzondere collegiale sfeer. Er is een aangename leraarskamer met alle faciliteiten en de collega’s doen veel samen. In een andere school moest ze haar boterhammetjes bijvoorbeeld alleen in de klas opeten. Haar klasje heeft verschillende hoekjes met activiteiten die de kinderen zelf kunnen kiezen aan de hand van een magneetbord met 20 mogelijkheden. Zo kunnen de kinderen zelf zien waar er plaats is. En juffrouw Joke moet van de kids natuurlijk overal meedoen. Juffrouw Deborah heeft stage gedaan in Italië. Daar is het systeem in de kleuterklas helemaal anders. Je wordt er niet onderbroken door een schoolbel en er wordt meer gewerkt op het ritme van de kinderen.

Om 15u00 ben ik nog net op tijd in het klasje van juf Sylvie voor het verhaaltjes halfuurtje. De vijfjarigen kiezen voor Pluk van de Petteflet van Annie MG Schmidt. Dat heb ik ooit zelf nog voorgelezen aan mijn dochter toen ze vijf jaar was en mijn mama aan mij. Ik vind het heerlijk om nog eens te kunnen voorlezen aan een groepje kleuters die je met grote ogen aanstaren en ziet dat hun fantasie doldraait.

Het was een superdag, Pascal. Echt waar. Ik heb genoten tussen al dat klein grut. Ik heb kunnen zien hoe in onze kleuterklasjes keihard aan de toekomst wordt gewerkt door heel gemotiveerde leerkrachten. Maar een paar dagen later belandde ik al meteen terug in de keiharde realiteit. Uit het Grote Scholen Rapport van De Morgen bleek nog maar eens wat we hier in Genk allang weten: mijn stad staat eerste op de lijst van het aantal kansarme leerlingen in het middelbaar onderwijs. 56%. Zesenvijftig procent! Dan kom ik zo fel in opstand, Pascal. Dan word ik zo kwaad. Niet alleen omdat ik het zo stigmatiserend vind want ik ken heel wat jonge mensen die zich uit die kansarmoede toch naar boven hebben gewerkt. Maar ik word vooral kwaad omdat het er zoveel zijn. Enkele parels maken het verschil, terwijl we zoveel parels laten verkommeren. Dan denk ik: dit moet onze absolute prioriteit zijn. Hier moet alles voor wijken. Hoe vormen we deze kansarmoede om in kansrijkdom? Hoe zorgen we ervoor dat deze kinderen met gelijke wapens aan de strijd van het leven kunnen beginnen? In de eerste plaats natuurlijk omdat ze daar zelf beter van worden. Maar ook omdat heel onze gemeenschap daar beter van wordt. Al deze kinderen hebben talenten, capaciteiten. Die verloren laten gaan is een onaanvaardbare verkwisting van talent die onze samenleving broodnodig heeft.

Ja Pascal, onderwijs is een belangrijk middel om al dat talent tot zijn volle wasdom te laten komen. En dat begint heel vroeg, al in de kleuterklas. Ouders die het moeilijk hebben om hun kinderen alle kansen te geven moeten nog meer gestimuleerd en gesteund worden, maar ook op hun verantwoordelijkheid gewezen worden. Praat Nederlands met je kinderen, want dan kunnen ze meepraten in hun klasje. Stuur ze op hun 2,5 al naar de kleuterklas en laat ze iedere dag gaan, want daar kunnen ze samen met de andere kleuters en de juffen aan hun ontwikkeling werken. Controleer of je kinderen hun huiswerk maken en als ze iets niet snappen en jij ook niet, ga dan naar de huiswerkbegeleiding. Kijk hun rapporten na. Ga naar het oudercontact. We hebben allemaal samen de taak om onze kinderen zo goed mogelijk voor te bereiden op de toekomst. Zeker omdat het onze gemeenschappelijke toekomst is.

Ik wil dat als deze kleuters uit de vrije basisschool Boxbergheide binnen 7, 8 of 9 jaar naar de middelbare school gaan, zij daar allemaal dezelfde kansen krijgen om aan zo’n toekomst te beginnen. Dat zij geen achterstand hebben, op geen enkel gebied. Dat zij in de beste omstandigheden naar school kunnen gaan, waar gemotiveerde leerkrachten hen voorbereiden op een succesvolle carrière. Maar ze zullen die kansen verdorie ook moeten grijpen en er niet met hun pet naar smijten. Dat is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid als gemeenschap omdat wij allemaal samen beter worden van al die individuele kansen.

Weet je Pascal, ik heb op die ene dag als kleuterjuf gemerkt dat al die kindjes even goed kunnen knutselen of schilderen – de ene al met wat meer creatieve vrijheid dan de andere. Ze zingen allemaal graag liedjes. Ze knutselen allemaal met evenveel ijver. Ze luisterden allemaal gespannen en dromerig naar de verhaaltjes. Laten we er werk van maken dat ze die capaciteiten later met evenveel plezier, ijver en dromen in hun volwassen leven kunnen verder zetten.

Toen ik naar mijn auto wandelde hoorde ik een kindje tegen zijn papa op de fiets zeggen: “Kijk papa, dat is juffrouw Joke.” Dat was het mooiste compliment dat ik in lang gekregen heb.

Galerij | Dit bericht werd geplaatst in Doe mee. Bookmark de permalink .

Een reactie op Kleuters voor de toekomst

  1. claire caprasse zegt:

    Dat heb je goed gedaan, geschreven en verteld Joke.
    Ik was tot voor kort heel positief en hoopvol voor al onze kinderen. Uit kansarme en kansrijke gezinnen. Ik dacht : het komt via ons onderwijs wel goed. Die hoop ben ik kwijt
    . Er is zoveel armoede en onwetendheid. Zag deze week nog een reportage over Engelse armenbuurten. Wat moet er van die kinderen worden. Zelfs zeven en achtjarigen die berusten in hun lot en arm zijn als onvermijdelijk beschouwen. Die kinderen waren zeker niet dom, ze hadden alleen geen enkel perspectief of hoop op een beter leven. Dit stemde mij heel treurig. Het is ook onze realiteit. Ik heb ook mijn hoop verloren op een betere toekomst voor veel van onze kinderen ! Er ontstaat een verloren generatie en de overheid reageert nauwelijks. Geef de kinderen hun hoop terug !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s