Het activisme van de 21ste eeuw.

schermafbeelding-2016-09-13-om-13-41-49Vandaag, donderdag 15 september, stop ik met politiek. Na 15 jaar engagement ben ik toe aan een nieuwe uitdaging. Ben ik ontgoocheld in de politiek? Nee, verre van. Ik heb mijn talent en vaardigheid kunnen inzetten voor het verbeteren van de samenleving. Lang achter de schermen. De laatste vier jaar voluit in de vitrine, als schepen in Genk, de meest uitdagende stad van Vlaanderen. Het is daar dat ik mijn ideeën over de samenleving in de praktijk heb kunnen brengen. Participatie, duurzame ontwikkeling, gelijke kansen, wijkontwikkeling. Samen stad maken. Dat was mijn ding. En ik denk ook dat we erin geslaagd zijn Genk op de kaart te zetten als stad waar de burgers mee bouwen aan een betere stad. Waarom stap ik dan uit de politiek? Om dezelfde reden als ik er in ben gestapt: om de wereld te veranderen.

Als bestuurder van een stad heb ik vooral twee soorten stedelingen beter leren kennen. Je hebt de groep die iedere keer vanalles komt eisen: bomen die gekapt moeten worden, zwerfvuil dat opgeruimd moet worden, jongeren die het zwijgen moeten worden opgelegd enzovoort. Hun redenering is altijd hetzelfde: ze hebben voor jou gekozen en nu moet jij hun problemen maar oplossen. Misschien soms terecht. Zij voelen zich een klant en de klant is toch nog altijd koning. Vaak doen politici het hier ook voor omdat het de gemakkelijkste manier is om hun achterban tevreden te houden. En dan wekken ze soms ook de indruk dat ze alles kunnen oplossen, wat echter vaak niet het geval is, waardoor hun klanten dus weer ontevreden zijn. Maar soit, ik wil daar vooral niet teveel over klagen.

Gelukkig ben ik in die vier jaar ook heel wat andere Genkenaren tegengekomen. Zij kwamen vragen of ze iets mochten doen. Een free little library in een bushokje in hun straat inrichten, een verwaarloosde plek in hun wijk oppimpen, een samentuin of een geefplein organiseren… Daar werd ik blij van. En ze zijn ook heel talrijk, de mensen die hun kennis, ervaring, creativiteit en ijver willen inzetten om van hun stad een betere plek te maken. Op die bereidheid van de bevolking om mee de handen uit de mouwen te steken hebben we in Genk fel ingezet. Samen stad maken, noemden we dat.

En ze zijn ook heel talrijk, de mensen die hun kennis, ervaring, creativiteit en ijver willen inzetten om van hun stad een betere plek te maken

Ik heb in dit verband ook vaak verwezen naar de beroemde quote van John F. Kennedy: “Vraag niet wat je land voor jou kan doen, maar wat jij voor je land kan doen.” Ik weet het: het klinkt een beetje liberaal en enkel op de persoonlijke inzet van iedere burger gericht. Daarom wil ik er ook graag een socialistische slag aan geven: “vraag wat je samen voor je land of stad kan doen.”

Hoe langer ik over participatie en co-creatie nadenk, hoe meer ik ervan overtuigd ben dat dit het activisme van de 21ste eeuw is. In de vorige eeuw bestond activisme voornamelijk uit het aanklagen van mistoestanden. In de meeste gevallen waren we ergens tegen en probeerden we dat met allerlei middelen te verhinderen. Niets op tegen. Ik heb genoeg mee gestapt in betogingen en petities ondertekend. Nu stel ik echter vast dat er vooral heel veel initiatieven van onderuit worden opgestart om de wereld op een kleine schaal te veranderen en te verbeteren. Overal in de wereld ontkiemen kleinere en grotere projecten die door samenwerkende mensen worden opgezet. Allemaal dienen ze om van onze wereld en betere plek te maken. Daarom weet ik het nu wel zeker: the next big thing will be a lot of small things.

The next big thing will be a lot of small things.

Veel politici gaan hier nog wat onwennig mee om. Logisch als je in oude gedachten blijft steken en dit activisme als een concurrent of erger nog als een bedreiging ziet. Ik ben er echter rotsvast van overtuigd dat we dit activisme van onderuit moeten omarmen. Ik ben het immers eens met professor Filip De Rynck: “Wanneer het vertrouwen in het partijpolitieke systeem ongeveer het vriespunt nadert, dringt de rol van de burger als producent van beleid en diensten zich nog meer op.” Dit strookt ook met wat transitiedeskundige Jan Rotmans hierover zegt. Volgens hem kan een duurzame transitie enkel slagen als al die kleine initiatieven van onderuit versterkt worden door de initiatieven en begeleiding van bovenuit. Beiden moeten elkaar ontmoeten, versterken en mogelijk maken. Volgens Filip De Rynck moet dat in een soort tussenruimte gebeuren waar de actieve burgers hun initiatieven kunnen waarmaken met de hulp en deskundigheid van het bestuursniveau.

De Rynck: “Wanneer het vertrouwen in het partijpolitieke systeem ongeveer het vriespunt nadert, dringt de rol van de burger als producent van beleid en diensten zich nog meer op.”

Ik weet zeker dat als we de burgers meer betrekken bij de inrichting van onze samenleving, we betere en creatievere oplossingen zullen vinden die ook door een veel groter deel van de bevolking gedragen worden. Als we willen dat er terug meer vertrouwen heerst, zullen we zelf ook meer vertrouwen moeten geven. Door samen stad te maken leren we ook samen te werken en dus ook om samen te leven. We leren discussiëren, plannen maken, compromissen sluiten, hindernissen overwinnen en actie ondernemen. En ik kan misschien overdrijven, maar is dat nu niet net de grote uitdaging van deze tijd?

Ik stap dus uit de actieve politiek en werp mij met heel veel goesting in dit activisme van de 21ste eeuw. Als procesbegeleider heb ik de ervaring om groepen mensen samen te brengen en nieuwe initiatieven te laten ontwikkelen. Als stadsbestuurder heb ik de kennis van de elementen die beleid mogelijk maken. Daarom wil ik me in die tussenruimte nuttig maken, zodat er overal nog meer initiatieven van onderuit mogelijk worden gemaakt. Want zo veranderen we de wereld. En was dat nu niet net de reden waarom ik in de politiek ben gestapt?

Joke Quintens.

Galerij | Dit bericht werd geplaatst in Duurzame ontwikkeling, Genk, Participatie. Bookmark de permalink .

Een reactie op Het activisme van de 21ste eeuw.

  1. Luc deschamps zegt:

    Beste en lieve Joke
    Heel mooi en goed geformuleerd. En ook juist. Ik zou er bij George.heus graag met je eens verder over willen praten en je mijn ervaringen in nazareth willen delen.
    Succes in je nieuwe keuze. Ik stuur je info door naar mijn zoon Pieter, ook een transitie-werker midden beleid en burgers. En dat in Gent !!
    Vele groeten EN DANK VOOR DE KONTAKTEN DE VOORBIJE JAREN

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s