Marseille… Het Rotterdam van het zuiden?

Verhaal naar aanleiding van stedelingenband Rotterdam-Marseille die start op 21 april 2017. Verschijnt op “Vers Beton”. 

Tot 20 jaar geleden reed je in een wijde boog om Marseille heen als je onderweg was naar het zuiden. Aix-en-Provence, Arles, Avignon, ja, daar gingen Nederlanders en Belgen graag naartoe. Maar Marseille, nee. Daar kwam je niet. Te gevaarlijk. Kalashnikovs, drug caids, maffia, geweld en verval. Het beeld van Marseille was niet fraai. Tot recent, de afgelopen 20 jaar, Marseille een indrukwekkende metamorfose onderging. Klinkt bekend? Misschien wel, want maakte Rotterdam geen gelijkaardige ontwikkeling mee? Twee steden, op 1175 kilometer van elkaar, die van meest verguisde naar zeer aantrekkelijke metropolen evolueerden. Dan kun je maar beter van elkaar leren, nee?

Joke Quintens en Dirk Chauvaux, twee Belgen, werden verliefd op Marseille en emigreren komende zomer naar de vurige stad aan de Middellandse Zee. Na er jarenlang op bezoek te zijn geweest, gaan ze er zich nu definitief vestigen. Met hun Living Lab Moving*Marseille onderzoeken zij de kracht van superdiversiteit in de duurzame transitie van een stad. Zij verzamelen verhalen van de diverse inwoners van Marseille en kijken hoe hun roots een weerslag vinden in hun wijken en de stad. Daarnaast organiseren zij ook Urban Field Trips en stadssafaris in Marseille.

Al gauw kwamen zij in contact met het Verhalenhuis Belvédère in Rotterdam, die ook van onderuit verhalen van Rotterdammers oogsten en op zoek gaan naar de ziel van hun stad. De overeenkomsten tussen Marseille en Rotterdam liggen dan ook zonneklaar (zeker in het geval van Marseille) voor het rapen. Twee havensteden, met een ruime blik op de wereld. Twee aankomstpoorten voor volkeren uit de hele wereld. Allebei moeizaam maar met redelijk succes uit een diepe crisis heropgestaan. Twee middelgrote steden ook, die altijd wat in de schaduw van de centra van het centrale gezag hebben gestaan en daar behoorlijk wantrouwig tegenover staan. Twee steden met een authentieke working class mentaliteit, hart op de tong, open, soms wat ruw, maar altijd warmhartig. Net zoals hun beide voetbalteams dat op het veld tonen.
Marseille.

Al van bij haar ontstaan was Marseille voorbestemd om een migrantenstad te worden. Het waren Fenicische zeevaarders die 2600 jaar geleden in een natuurlijke haven aanmeerden en er een nederzetting vestigden die al snel uitgroeide tot een van de belangrijkste havensteden van het Middellandse Zeegebied. Vanaf de 19de eeuw, in volle koloniale periode, zou de stad steeds meer een aankomstplek worden voor volkeren uit de hele wereld. Of ze nu op zoek waren naar werk of naar de vrijheid van de Franse republiek. Niet voor niets worden de inwoners van Marseille “un peuple pluriel” (een meervoudig volk) genoemd. Marseille telt 850.000 inwoners. Een derde heeft Italiaanse roots. Een vierde is van Magrebijnse afkomst. Marseille is de derde grootste Armeense stad van de wereld. Het is de derde grootste Joodse stad van Europa. Het is tout court de grootste Corsicaanse stad en de grootste Comorese stad. Eén op de vier inwoners is jonger dan 20 jaar.

De diversiteit in Marseille is zo groot dat ze ondertussen zelfs geen gespreksonderwerp meer is. Nous sommes tous des Marseillais. Het mooiste bewijs hiervan is l’Arbre de l’Espérance (de boom van de hoop), een monument dat in 1999 werd opgericht en gepaard ging met een verklaring en plechtige belofte van alle gemeenschappen om harmonieus samen te leven. Deze verklaring werd ondertussen al door meer dan 500.000 mensen ondertekend. Hun namen staan voor eeuwig gebeiteld in de tegels rond het monument.
Metamorfose.

Je kan er niet omheen: Marseille is veranderd. Van meest verguisde stad van Frankrijk zijn ze goed op weg de meeste beloftevolle stad van het land te worden. Het begon allemaal met de komst van de TGV, waardoor Parijs ineens nog maar 4 uur verwijderd was. Maar vooral de titel van Culturele Hoofdstad van Europa in 2013 was een katalysator die Marseille op de Europese kaart zette. Dit evenement ging gepaard met enkele belangrijke infrastructuurwerken zoals de volledige heraanleg van het oude havengebied in Euroméditerannée. Met het MUCEM, het museum voor de cultuur van de Middellandse Zee, zet Marseille haar ambitie om de culturele hoofdstad van de Middellandse Zee te worden kracht bij. Het ene internationale evenement, van het EK voetbal over sporthoofdstad in 2017 tot Manifesta in 2020, volgt het andere op. Marseille zet zich op de Europese kaart. Je rijdt niet meer in een wijde boog om haar heen maar zoekt haar op. En ondertussen wordt er naarstig verder geïnvesteerd in openbaar vervoer en andere grote infrastructuurwerken.

De Marseillais zien het graag gebeuren maar blijven kritisch en rebels. Want gelukkig blijft Marseille ondanks alles toch haar ziel behouden. Het dorpsgevoel in de stad is één van haar belangrijkste kenmerken. Iedere wijk heeft haar eigen identiteit en die neem je haar niet zomaar af. In die wijken zie je de laatste jaren ook steeds meer bewoners opstaan en het heft in handen nemen om de dagelijkse besoignes zelf aan te pakken. Misschien is dat zelfs nog het belangrijkste teken dat Marseille verandert. Mensen, laten we ze maar stadsmakers noemen, die zich betrokken voelen bij hun omgeving en ze willen verbeteren. Want is alles maneschijn en rozengeur in Marseille? Nee, verre van. Armoede, gebrek aan burgerzin, sociale uitdagingen, werkloosheid, achterstelling, kleine criminaliteit, zwerfvuil, drugs… Marseille kampt met dezelfde uitdagingen van iedere grote stad.
Twin people.

Rotterdam en Marseille. 1175 kilometer liggen ze van elkaar. En toch lijken ze zo fel op elkaar. Op het klimaat na dan. Maar qua kleur, intensiteit, onverwachte veerkracht en inventiviteit zouden het tweelingen kunnen zijn. Allebei gebloeid en gegroeid uit een haven. Allebei overspoeld door volkeren uit de hele wereld. Allebei uit een diep dal geklommen. Harde werkers. Harde taal. Recht voor de raap. Vurig. Opstandig. Fier op hun stad.

Rotterdam en Marseille… Ze lijken op elkaar maar verschillen ook zo fel. Die nuchtere Hollanders en die Franse plantrekkers. Kunnen ze van elkaar leren? Hoe doen ze dat? Van hun superdiversiteit een zinderende kracht maken? Hun haven als een open poort op de wereld gebruiken? De veerkracht van hun bevolking inzetten om de grootste uitdagingen aan te gaan? Hun wijken en straten ombouwen tot aangename plekken. Leren van elkaar om sterker te worden. Kijken bij elkaar om te zien hoe ze dat kunnen aanpakken en andere invalshoeken ontdekken. Praten met elkaar om te leren hoe ze het anders en beter kunnen doen.

Daarom organiseren het Living Lab Moving*Marseille en het Verhalenhuis Belvédère de stedelingenband Marseille-Rotterdam. Een mensenband omdat het mensen zijn die hun stad maken. Geen stedenband maar een stedelingenband. Tien Rotterdammers ontmoeten tien Marseillais. Tien stadsmakers uit Rotterdam die hun initiatieven presenteren aan 10 stadsmakers uit Marseille. En andersom.

Op vrijdag 21 april om 18u00 presenteren zij de oprichting van deze stedelingenband tijdens een volkskeuken à la Marseillaise in het Verhalenhuis Belvédère. Je krijgt er ook alle informatie over de selectie van 10 Rotterdamse stadsmakers die eind oktober op bezoek gaan bij stadsmakers in Marseille.

http://www.movingmarseille.wordpress.com / http://www.belvedererotterdam.nl

Galerij | Dit bericht werd geplaatst in Diversiteit, Moving*Marseille. Bookmark de permalink .

2 reacties op Marseille… Het Rotterdam van het zuiden?

  1. Linda Van Waesberge zegt:

    zalige stad Joke, ik was er onlangs met mijn dochter voor mijn verjaardag, was jaren geleden dat ik er nog eens was en het was een heerlijk weerzien!

    xxxx

    >

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s